Tín chỉ carbon có thể được dùng làm tài sản bảo đảm (thế chấp) để vay vốn không?

Việc sử dụng tín chỉ carbon như một tài sản bảo đảm trong hoạt động vay vốn vẫn còn là vấn đề mới mẻ và chưa được quy định rõ ràng trong hệ thống pháp luật hiện hành tại Việt Nam. Hiện tại, Luật Dân sự, Luật các tổ chức tín dụng, cũng như Luật Bảo vệ môi trường chưa có điều khoản cụ thể nào công nhận tín chỉ carbon như một loại tài sản tài chính có thể thế chấp trong các giao dịch tín dụng. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tín chỉ carbon tại Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn xây dựng cơ sở hạ tầng thị trường, bao gồm việc hoàn thiện khung pháp lý, quy trình xác minh, định giá và đăng ký quyền sở hữu.

Đáng chú ý, hệ thống đăng ký quốc gia về tín chỉ carbon và sàn giao dịch tín chỉ carbon do Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vận hành, dự kiến sẽ được thí điểm từ năm 2025. Tuy nhiên, cho đến khi các cơ chế này được triển khai đầy đủ và đảm bảo tính minh bạch, khả năng định giá cũng như thanh khoản của tín chỉ carbon chưa đủ điều kiện để được công nhận là tài sản bảo đảm hợp pháp trong hệ thống ngân hàng.

Mặc dù vậy, trong thực tiễn quốc tế, doanh nghiệp đã áp dụng hình thức sử dụng hợp đồng mua bán tín chỉ carbon theo hình thức bán trước (forward contract) như một công cụ tài chính gián tiếp để làm cơ sở vay vốn. Các hợp đồng này có thể được sử dụng dưới dạng tài sản gán nợ (assignment) hoặc làm căn cứ chứng minh dòng tiền trong tương lai (future cash flow), từ đó hỗ trợ trong quá trình thẩm định tín dụng.

Tài liệu tham khảo:

• Chính phủ Việt Nam. (2025). Quyết định số 232/QĐ-TTg năm 2025 phê duyệt Đề án Thành lập và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam. Văn phòng Chính phủ. https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=212592
• VnEconomy. (2023, September 22). Việt Nam sẽ thí điểm sàn giao dịch carbon từ 2025, vận hành chính thức vào 2029. https://vneconomy.vn/viet-nam-se-thi-diem-san-giao-dich-carbon-tu-2025-van-hanh-chinh-thuc-vao-2029.htm