Carbon Market Handbook
PHẦN 1: CÁC KHÁI NIỆM VÀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN ĐẾN TÍN CHỈ CARBON

Văn bản pháp luật Việt Nam về thị trường carbon | Nghị định, Thông tư, Quyết định

Tìm hiểu hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam về thị trường carbon: Nghị định 06, Quyết định 2626, Thông tư 17, và Đề án 232.

Các văn bản pháp luật của Việt Nam liên quan đến thị trường carbon

Việt Nam đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp lý để hướng tới mục tiêu đạt phát thải ròng bằng không (Net Zero) vào năm 2050. Trong hành trình ấy, Việt Nam đã và đang có những tài liệu pháp lý quan trọng liên quan đến thị trường carbon cần tập trung:

Nền móng của chính sách và định hướng chiến lược

Nghị quyết số 24-NQ/TW (2013) Nghị quyết về "Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường"Xác định việc giảm nhẹ phát thải khí nhà kính (KNK) và nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách về phát triển thị trường carbon là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của đất nước.
Kế hoạch triển khai Thỏa thuận Paris (2016)Sau khi Việt Nam chính thức phê chuẩn Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, kế hoạch này đã cụ thể hóa các cam kết quốc tế, trong đó có nhiệm vụ xây dựng các cơ chế quản lý, trao đổi tín chỉ carbon trong nước, làm tiền đề cho việc tham gia thị trường carbon toàn cầu.
Luật Lâm nghiệp (2017)Lần đầu tiên đề cập đến dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng, mở ra cơ sở pháp lý cho việc khai thác tiềm năng giảm phát thải từ lĩnh vực lâm nghiệp thông qua các cơ chế trao đổi, mua bán tín chỉ carbon.
Luật Bảo vệ môi trường (2020)Có riêng Điều 139 quy định về "Tổ chức và phát triển thị trường carbon". Luật đã xác định rõ lộ trình phát triển thị trường carbon trong nước, bao gồm các hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải KNK và tín chỉ carbon.

Hoàn thiện khung pháp lý và triển khai

Nghị định 06/2022/NĐ-CP (2022)Quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường về giảm nhẹ phát thải KNK và bảo vệ tầng ozon, quy định rõ: * Lộ trình phát triển, thời điểm triển khai thị trường carbon trong nước (từ 2025 thí điểm, 2028 vận hành chính thức). * Quy trình và trách nhiệm của các cơ sở thuộc diện phải thực hiện kiểm kê KNK. * Nguyên tắc phân bổ hạn ngạch phát thải KNK và cơ chế quản lý tín chỉ carbon. * Quy định về việc bù trừ tín chỉ carbon, trong đó cho phép các cơ sở sử dụng tín chỉ để bù vào phần phát thải vượt hạn ngạch (tối đa 10% tổng hạn ngạch được phân bổ).
Quyết định số 01/2022/QĐ-TTg (2022)Ban hành danh mục các lĩnh vực, cơ sở phát thải KNK phải thực hiện kiểm kê, quyết định rằng 1912 cơ sở thuộc các ngành năng lượng, giao thông vận tải, xây dựng, công nghiệp và nông nghiệp có nghĩa vụ báo cáo dữ liệu phát thải định kỳ hai năm một lần.
Thông tư 01/2022/TT-BTNMT (2022)Quy định chi tiết thi hành Luật Bảo vệ môi trường về ứng phó với biến đổi khí hậu, cung cấp các hướng dẫn kỹ thuật, biểu mẫu báo cáo, quy trình thẩm định báo cáo kiểm kê KNK.
Quyết định 59/QĐ-BTNMT và Quyết định 2626/QĐ-BTNMT (2022)Các văn bản này của Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cung cấp các hướng dẫn kỹ thuật và hệ số phát thải cho các lĩnh vực khác nhau, tạo nền tảng kỹ thuật thống nhất cho công tác kiểm kê và báo cáo.
Quyết định số 896/QĐ-TTg (2022)Phê duyệt Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050.
Thông tư 17/2022/TT-BTNMT (2022)Hướng dẫn kỹ thuật về đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải và kiểm kê KNK trong lĩnh vực quản lý chất thải.
Quyết định số 232/QĐ-TTg (2025)Phê duyệt "Đề án Phát triển thị trường carbon tại Việt Nam". * Giai đoạn đến hết năm 2027: Xây dựng quy định quản lý, vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon; triển khai thí điểm cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon. * Giai đoạn từ năm 2028: Vận hành chính thức sàn giao dịch tín chỉ carbon, kết nối với thị trường khu vực và thế giới.

Các quy định chuyên sâu vào các lĩnh vực quan trọng

Thông tư 13/2024/TT-BXD (2024)Hướng dẫn quy trình, quy định kỹ thuật kiểm kê KNK và đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải KNK cho ngành Xây dựng.
Dự thảo Nghị định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừngBộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng và lấy ý kiến để tạo ra hành lang pháp lý cho việc quản lý, kinh doanh và chi trả cho dịch vụ carbon rừng.

Tài liệu tham khảo:

Các công cụ pháp lý quốc tế về tín chỉ carbon | Nghị định thư Kyoto & Paris Agreement

Tìm hiểu Nghị định thư Kyoto và Điều 6 của Hiệp định Paris - hai khung pháp lý quốc tế quan trọng cho thị trường tín chỉ carbon toàn cầu.

Tiêu chuẩn tín chỉ carbon phổ biến | VCS, Gold Standard, CDM

Tìm hiểu 3 tiêu chuẩn tín chỉ carbon phổ biến: VCS (Verified Carbon Standard), Gold Standard, và CDM (Clean Development Mechanism).

Copyright © 2026